اکالیپتوس

چرا اکالیپتوس؟

اکالیپتوس گیاهی از تیرهٔ مورد است و آنچه در فرآورده‌های دیاوا به کار می‌رود، برگ آن است. در طب سنتی ایران مزاجش گرم و خشک دانسته می‌شود و از دیرباز برای بازکردن راه‌های تنفسی و ضدعفونی سنتی فضا و بخور به کار می‌رفته است.

پژوهش‌های امروزی روی اکالیپتوس بیشتر حول کمک به سرفه و گرفتگی سینه، آرام‌بخش و کمک به رفع اضطراب، خوش‌بوکننده دهان بوده‌اند. از ۴ خاصیت ثبت‌شده، ۳ مورد در انسان آزموده شده و بقیه در حد مطالعهٔ آزمایشگاهی یا کاربرد سنتی است.

آنچه پژوهشکدهٔ گیاهان دارویی دربارهٔ این گیاه ثبت کرده

این بخش از بانک اطلاعات گیاهان پژوهشکدهٔ گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی نقل شده است — مرجعی فارسی که خودش منابعش را (از جمله فارماکوپهٔ گیاهی ایران و فلور ایران) شماره‌گذاری‌شده ذکر می‌کند. برخلاف بخش «خواص»، اینجا سطح شواهد بالینی سنجیده نشده؛ آنچه می‌بینید ثبت یک مرجع ملی است.

کاربرد درمانی ثبت‌شده در این منبع

درمان التهاب غشاء مخاطی، ضدعفونی کننده مجاری تنفسی، درمان برونشیت، روماتیسم مفصلی، آبریزش بینی، آسم، آمفیزم، آنتی سپتیک، در ترکیب دهان شویه و خمیر دندان، دافع حشرات، موضعی در درمان سوختگی، زخم و عوارض روماتیسم. در طب سنتی بصورت خوراکی در درمان بیماری مثانه، آسم، تب، انفلوانزا، سرفه، بیماری‌های کلیه و کیسه صفرا، کم اشتهایی و دیابت بصورت موضعی نیز در درمان زخم، آکنه، استوماتیت، خونریزی لثه،‌ درد و روماتیسم مفصلی، نورالژی، سوزاک و اختلالات گوارشی

محل رویش در ایران

بومی استرالیا است و در اکثر نقاط شمالی و جنوبی ایران بصورت کاشته شده وجود دارد

زمان برداشت

در مورد گونه E. globulus Labill که گونه دارویی شناخته شده جنس اوکالیپتوس می‌باشد در منابع گفته شده است که برگها از قسمتهای مسن گیاه جمع‌آوری می‌شوند

کاربرد خوراکی

در مقادیر بسیار کم، بعنوان طعم دهنده در محصولات غذایی کاربرد دارد

احتیاط مصرف

تهوع، استفراغ، درد سوزش اپیگاستر، ازوفاژیت و اسهال در مصرف ترکیبات غلیظ مشاهده شده است. اریتم، کهیر تماسی، خارش، بثورات میکروپاپولر نیز گاهی رخ می‌دهد. با کنترل قند خون بیماران دیابتی تداخل ایجاد می‌کند. تاثیر کاهش قند خون این گیاه در حیوان به اثبات رسیده است، اما در انسان ثابت نشده‌ است. بخور اکالیپتوس موجب انتقال آسپرژیلوس فونگوس گردیده است و در نمونه خلط افراد مشاهده شده است.افزایش حساسیت سیستمیک نیز در مصرف موضعی آن در یک کودک ۶ ساله گزارش شده است که به صورت بثورات منتشر، پوسته‌ریزی تنه و اندام، تغییرات صدا، آتاکسی، ضعف عضلانی و کاهش سطح هوشیاری برگشت پذیر بوده است

منع مصرف

در دوران بارداری یا شیردهی از مصرف اکالیپتوس پرهیز کنید. روغن این گیاه اگر استعمال موضعی داشته باشد، سمی نیست . اما نباید از این گیاه برای مصارف داخلی استفاده کرد. انجمن فرآوردهای گیاهان دارویی آمریکا برگ اکالیپتوس را از نظر بی خطری در ردیف و درجه دو ارزیابی کرده است . حساسیت به اگنول، بیماری‌های التهابی دستگاه گوارش یا مجاری صفراوی و بیماری پیشرفته کبدی

منبع: بانک اطلاعات گیاهان پژوهشکدهٔ گیاهان دارویی (جهاد دانشگاهی) — «اکالیپتوس» . مقدار مصرف ثبت‌شده در همان صفحهٔ منبع آمده و اینجا تکرار نشده است.

اکالیپتوس در کدام دسته‌های دانشنامه است؟

هر دسته صفحهٔ خودش را دارد؛ گیاهان دیگر همان دسته را آنجا می‌بینید.

• گیاهان کمک به هضم۳۹
• گیاهان کمک به سرفه و گرفتگی سینه۲۲
• گیاهان کمک به تنظیم قند خون۲۱
• گیاهان کمک به سلامت کبد۱۹
• گیاهان کمک به اشتها۱۲
• گیاهان خوش‌بوکننده دهان۹
• گیاهان کمک به کنترل آسم۶
• گیاهان مزاج گرم و خشک۳۶
• گیاهان دارای مونوگراف رسمی دارویی۲۶
• گیاهان آزموده‌شده روی انسان۵۸
• تیرهٔ مورد۲
• گیاهان دارای سینئول (اکالیپتول)۳