۲ بخش از کتابِ فرهنگ مردم دهآباد (دیاوا)
با توجّه به گستردگی نفوذ رسانههای گروهی و اختلاط آداب ورسوم مردم دِهآباد با مردم دیگر مناطق و مشاهدهی نشانههایی از انقراض آداب و رسوم مردم دِهآباد ، ضرورت ایجاب میکند نسبت به ثبت و ضبط ویژگیهای قومی ، فرهنگ و آداب و رسوم مردم این منطقه اقدام شود تا کسانی که خواهان فراگیری آداب و رسوم مردم دِهآباد هستند و یا مایلند در این زمینه تحقیق کنند، از آن بهره ببرند . علاوه بر این که شناخت بیشتر ما از آداب و رسوم مردم دِهآباد، در احیای آداب و رسوم ملی ایران بی تأثیر نخواهد بود.
سه هدف اساسی انگیزهی تحقیق در آداب و رسوم و اعتقادات مردم دِهآباد را تقویت میکند که عبارت است از:
ثبت و زنده نگه داشتن باورها ، اعتقادات وآداب و رسوم مردم دِهآباد .
کمک به مردم شناسی عمومی و کشف ویژگیهای عمومی آداب و رسوم مردم ایران.
افزودن بر دانش ما از آداب ورسوم مردم ایرانی.
تا جایی که نگارنده تحقیق کرده، این بحث به صورت تحقیقی مجزا مورد کاوش قرار نگرفته است اما کسانی که جسته و گریخته ، در ضمن مباحث مربوط به دِهآباد از آداب و رسوم مردم آن به صورت پراکنده بحث کرده اند، افراد ذیل را می توان نام برد:
۱- محمدرضا محمدی: پایان نامه ی وی به نام « بررسی گویش دِهآبادی» -در ۳۰۳ صفحه-نوشته شده است که ایشان در خلال بررسی معانی واژگان دِهآبادی، به صورتی پراکنده به برخی آداب و رسوم پرداخته اند.
۲- سید حسین معتمدی: اثری به نام «عزاداری شیعیان» دارد که سابقه ی نگارش آن به یک دهه قبل بر می گردد و تحت عنوان « نخلبرداری در قریه العبّاد و تاریخ خودهای آن » درباره ی آداب و رسوم دِهآباد بحث شده است.
اینجانب در این پایان نامه ، آداب و رسوم دِهآبادی ها را به فصل های مستقل تقسیم و تنظیم کرده و به صورت تفصیلی و در مواردی تحلیلی به آن ها پرداخته ام و در نهایت برای این آداب و رسوم از تعدای از شعرای سنتی شواهدی معدود ارائه داده ام.
ج-روش کار و تحقیق
در این پژوهش از روش مشاهده و مصاحبه و گفتگو و شرکت در برخی از مراسم- که پیگیری آن براساس شرایط پژوهش صورت میگرفت – بهره گرفته ایم ، این شیوه ها اطلاعاتی را ارائه داد که بدون آن به دست آوردن چنین معلوماتی عملا محال بود.همچنین از آنجا که مشاهده ، یکی از روشهای مهم شناخت یک پدیده است و پژوهنده را در آگاهی از تفاصیل زندگی روزمره، بدون اینکه از همه چیز پرسش شود یاری میرساند، نویسندهی این پژوهش از نردیک به مشاهدهی رویدادهای معمول زندگی خانوادههای جامعهی مورد پژوهش پرداخت چرا که ممکن بود افرادی که از آنها تحقیق میشود ، بسیاری از اطلاعات را یا فراموش کرده باشند یا در اندک مواردی خود را به ندانستن بزنند .
مصاحبه نیز به دو طریق صورت گرفت : مصاحبهی مستقیم که به شیوهی پرسش از سوی محقق و پاسخ از طرف فرد مورد تحقیق انجام میشد. و مصاحبهی غیر مستقیم که در آن فرد مورد پژوهش هر چه میخواست، بدون اینکه کلام او قطع شود، میگفت.همچنین پژوهنده از دو شیوهی مصاحبهی فردی و مصاحبهی گروهی نیز سود جسته است. این به خاطر اطمینان یافتن از درستی معلومات داده شده و اطلاع از میزان همخوانی میان پاسخها از سوی افراد مورد تحقیق بوده است.