در حال بارگذاری…
۱۶۴ واژه در برابرِ پهلوی، انگلیسی و کردی
فارسیِ امروز «آب» میگوید، پهلوی ăp میگفت، و دهآبادی هنوز ow میگوید — یعنی همان واجِ کهنی که در فارسیِ رسمی به b تبدیل شد، اینجا دستنخورده مانده. قاعدهٔ آواییِ پشتِ این پدیده در صفحهٔ نظامِ آوایی آمده است.
| دهآبادی | پهلوی | فارسی |
|---|---|---|
| وار | varm | آبگیر، بند خاکی |
| آرت | ărt | آرد |
| هَردَن | hărtan | آرد کردن |
| اِروارَ | ērvărak | آرواره |
| باک | ăk | آسیب |
| سَر | sar | آغاز |
| آلالَ | ălălak | آلاله |
| زار | zahăr | آلت تناسلی |
| بَساتَّن | pasăxtan | آماده کردن |
| آوازَ | ăvăzak | آوازه |
| اَور | awr | ابر |
| آر | apar / avar | ابَر ( بالای ) |
| هَشتَن | hištan | اجازه دادن |
| وَسِ | visē | ارسال |
| کَتَّن | kaftan | افتادن |
| دامب | dūmb | انتها |
| واد | văt | باد |
| وارام واران | vărăn | باران |
| وافَ بافَ | văf | بافه، دسته |
| بان | băn | بام |
| وَنگ | văng | بانگ |
| اَپّییا | apăyēt | باید |
| وَچَّ | vačak | بچّه |
| وَدَنگار | vat hangăr | بد انگار، بد بین |
| وَتَّر | vattar | بدتر |
| تام | tōm | بذر |
| وَر | var | بر ( سینه، پهلو ) |
| را | ră | برای |
| وَلگ | valg | برگ |
| وَرَّ | varak | برّه |
| وَس | vas | بس |
| شیشَ | šišak | بطری |
| کَش | kaš | بغل |
| وَنَفشَ | vanafšak | بنفشه |
| اِشتووَن | estătan | بودن |
| دَمَ | damak | بوران |
| وِ | vēh | به ( خوب ) |
| وَتَّن | vēxtan | بیختن |
| وِد | vit | بید، درخت بید |
| زانگ زانو | zang | پا |
| آرپِشَنگووَن | pašančitan | پاشیدن آب |
| پَرِز | pahrēč | پرهیز |
| پیر | pūhr | پسر |
| پَشَ | pašak | پشه |
| پیگالَ | paygăl | پیاله |
| پِشتَر | pēštar | پیش تر |
| نوغی | nōkih | تازگی |
| رَز | raz | تاکستان |
| کوپَ | kōfak | تپّهی کوچک |
| تَختَ | taxtak | تخته |
| رِتَّن | ritan | تخم گذاشتن، تخلیه کردن |
| تَشنَ | tišnak | تشنه |
| تَل | tahl | تلخ |
| هَمُ | hamok | تمام |
| تامبَک | tūmbak | تنبک |
| تَمبور | tambūr | تنبور |
| تیک راست، عمود | tik | تیغ |
| یا | viyăk | جا |
| پَر | parak | حاشیه، کنار |
| سامان | sămăn | حد و مرز |
| هُشک | hūšk | خشک |
| خَندَ | xandak | خنده |
| خَب | xavp | خوب |
| خَردَن | xvartan | خوردن |
| هوشَ | hōšak | خوشه |
| خِش | xvēš | خویش |
| دول | dūl | دلو |
| روج | rōč | روز |
| روجِنَ طاقچه | rōčănak | روزنه، پنجره |
| رِغ | rēg | ریگ |
| اُزمان | ūzvăn | زبان |
| اِسّارَ | stărak | ستاره |
| سیر | sūr | سرخ |
| اِسپِ اِسبِ | spēt | سفید |
| هُلُک | sūlăk | سوراخ |
| سِیَّم | sēyom | سوم |
| سِر | sēr | سیر ( اشباع شده ) |
| اُشتُر | ūštūr | شتر |
| تِغ | tēx | شعاع آفتاب |
| تورَ | tūrak | شغال |
| شَکَر | šakar | شکر |
| اَشکَم | aškamb | شکم |
| اَشکَمبَ | aškambak | شکمبه |
| شَروار | sărvăr | شلوار |
| کیش | kiš | شیار |
| کُتَ | kōtak | کم |
| کَنار | kanăr | کنار |
| وِدارنووَن | vitărenitan | گذراندن، موجب رفتن شدن |
| وِدَشتَن | vitaštan | گذشتن، رها کردن |
| گَرت | gart | گرد |
| بُرمَ | brămak | گریه |
| وِجاردَن نمازخواندن | vičărtan | گزاردن |
| فِسِتَّن | visistan | گسستن |
| واتَّن | văxtan | گفتن |
| سیک | sūk | گوشه |
| گیوَ | givak | گیوه |
| مِرَ | mērak | مرد، شوهر |
| کَرگ | karg | مرغ |
| مِش | mēš | میش |
| نَمب | namb | نم |
| هَرزَ | harzak | هرزه |
| هِ | hē | هستی |
| هاموار | hămvăr | هموار |
| هَمیشَ | hamēšak | همیشه |
| ویر | vir | هوش، یاد |
| اَچُّ | ačiš | هیچ |
| ای | ē | یک |
| یَک | yak | یک |
| پَنج یَک | panj tak | یک پنجم |
| دهآبادی | انگلیسی | فارسی |
|---|---|---|
| اَلاوَت آرامش | alleviate | سبك كردن، آرام كردن، كم كردن |
| آلِگارسان زیبا کردن، آراستن | elegance | زیبایی، وقار، ظرافت |
| آوُردَ خاک و زمین زیر و رو شده | avert | برگرداندن |
| بوچیلی صوتی برای فراخوان گوسفند | bucolic | دهقانی، اشعار روستایی |
| بوچیلی صوتی برای فراخوان گوسفند | butchery | دکان قصّابی، کشتارگاه |
| اَمو الک، غربال | commove | تکان دادن |
| چُسم قهر، کناره گیری | chasm | زخنه، شکاف |
| فورفور فِرفِر | fervor | حرارت شدید، التهاب |
| گِردِلی حلقه مانند | girdle | کمربند، حلقه |
| گوزبَک یاوه سرا، نوعی توهین | gasbag | یاوه سرا، کیسهی گاز |
| هُلُک | hole | سوراخ |
| هُلُک بَرین سوراخهای کوچک وبزرگ دیوار که در آن چیزی پنهان کنند | hollow brick | آجر مشبک |
| ایسِّفا توجّه کردن | spy | جاسوس، جاسوسی کردن |
| کَریفَن گیاهی است بیابانی و خوارک شتر | griffon | شتر، گاو |
| مَر کَردَن | marry | ازدواج کردن |
| مَور ماهور | mure | مسدود کردن، محصور کردن |
| مَلیگو | malkin | گربه |
| پَلپَل کَردَن قل قل کردن سماور | pople | خروش آب، غلیان آب |
| پَرُپاگان خودآرایی، تیپ زدن | propaganda | تبلیغ، تبلیغات |
| رَک | rake | ردیف، رگه |
| راس کَردَن ساختن، از کار در آوردن | wrought | ساخته، از کار در آمده |
| تیرِس سیصد معادل سه چهارم من | three | سه |
| وادویلو گردباد | williwaw | تندباد ناگهانی |
| وَجین وجین | weeding | وجین کردن |
| واگِل برگرد | waggle | پیچاندن |
| وار | bar | سد، بند آب |
| وار | weir | بند، خاکریز |
| وَرَسِّ بِکَ با اوقات تلخی و پرخاش جواب داد | wrath | اوقات تلخی زیاد، خشم و غضب |
| خُل خاکستر | coal | زغال |
| یُرت اتاق | yurt | خیمه کروی قرقیزهای ساکن سیبری |
| دهآبادی | کردی | فارسی |
|---|---|---|
| اُوخُری | ăwxori | آبخوری، ابشخور |
| اُویار | oyăr | آبیار |
| آرام بَگِرَتَّن | rămgirtin | آرام گرفتن |
| باردَن | ărdin | آوردن |
| اَتَر | atar | اثرو نشان |
| اَختَ | axta | اخته |
| اَخیگَ | xya | اخیه |
| اَوسار | awsăr | افسار |
| اِشَ | ešar | امشب |
| غَلغَلیچو | băbličk | انگشت کوچک |
| اَنگُشتِوِلَّ | anguštawila | انگشتانه |
| اَندا | indă | اینجا |
| اِشگِل اِشکِل | iškel | پابند چارپایان |
| یَ | yaw | جو |
| اوس | ăwiz | حوصله |
| اَبی | adi | دیگر |
| بُل | bilo | رتیل |
| اُزمان | azmăn | زبان |
| اَشکَم | aškam | شکم |
| اِشکَنجَ | aškanĵa | شکنجه |
| اَلَفجار | ăllifĵărr | علفزار |
| غَلا | γilă | کلاغ |
| مارَنجو | maličak | کنجشک |
| غُسّاغی | borsăγi | گستاخی |
| اَمَ | ema | ما |